Jerzwałd - dawniej Gerswalde
Forum Wolnej Wypowiedzi

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj

Poprzedni temat «» Następny temat
Felieton: Zalewo dogoni Iławę?
Autor Wiadomość
Ewingi 

Pomógł: 3 razy
Dołączył: 03 Lut 2010
Posty: 261
Skąd: Poznań
Wysłany: 2013-03-10, 19:50   Felieton: Zalewo dogoni Iławę?

Felieton Wiesława Niesiobędzkiego na Portalu Net-Kurier. Ukazał się 10 marca 2013r.

Felieton: Zalewo dogoni Iławę?

Wygląda, zatem na to, że chwilowo żaden technik profesor nie zafunduje nam powtórki z IV RP, no i pięknie no i na zdrowie. Bo oto tymczasem tu u nas w powiecie iławskim robi się coraz ciekawiej. Gdyż po wybudowaniu w Zalewie nowoczesnej i pięknej ekomariny, która będzie służyła ludowi żeglarskiemu podróżującemu z leżącego nad Jeziorem Ewingi Zalewa poprzez kanał Dobrzycki na Jeziorak oraz z Jezioraka na Ewingi, północna połać Pojezierza Iławskiego obejmująca gminę zalewską ma szansę dogonić powiatową Iławę i zostać bardzo atrakcyjnym terenem turystycznym stanowiącym konkurencję dla całej reszty miejscowości leżących na Pojezierzu Iławskim.
Tym bardziej, że na bardzo malowniczym i ciekawym przyrodniczo terenie tejże gminy zalewskiej nie brakuje podobnie, jak pozostałej części Pojezierza Iławskiego, atrakcyjnych dla turystów miejscowości posiadających interesujące o bogatej przeszłości zabytki. Takich chociażby jak założona w 1308 roku wieś Jaśkowo, gdzie w czasach przedkrzyżackich znajdowała się staropruska osada, leżąca na niedostępnym terenie otoczonym lasami i Jeziorem Jaśkowskim. Wioskę tą w 1660 roku kupili pochodzący z Polski przedstawiciele rodu Köhne – Jaskich, stąd jej niemiecka nazwa nazwa Jaskendorf i obecna Jaśkowo. I to właśnie ci pochodzący z Polski właściciele wsi w 1726 roku zbudowali piękny pałac barokowy otoczony starym parkiem, który od czasu przebudowy w roku 1776, posiada dwupiętrowy ryzalit i jednopiętrową bryłę główną, tuż obok pałacu znajduje się pochodzący z XVIII wieku murowany zajazd kryty strzechą z dwuspadowym dachem i podcieniem oraz neoklasycystyczny domek ogrodnika. Kolejni właściciele Jaśkowa pochodzący ze Śląska von Schöneichowie w 1770 roku zbudowali we wsi. z cegły i kamienia barokowy kościół, później przebudowany w modnym w tamtym czasie neogotyku angielskim. Obok kościoła znajduje się wieża, częściowo murowana, z neogotyckimi blendami i drewnianą częścią górną o konstrukcji słupowej. Kościół w Jaśkowie posiada barokowe wnętrza z ołtarzem pochodzącym z I połowy XVIII wieku i jest zabytkiem II klasy. Z dawnego wyposażenia w kościele zachowały się dwa mosiężne żyrandole, krzyż ołtarzowy i neogotyckie witraże wykonane według projektu Hamburgera w berlińskiej pracowni Ferdynanda Urlicha w latach 1865-1866.

Dzisiaj przywróceniem pałacowi w Jaśkowie jego minionej świetności zajmuje się potomek dawnych właścicieli wioski, mieszkający na stałe w USA Michał Móżdżeń-Marcinkowski.
Na uwagę zresztą zasługują nie tylko przepiękny zabytkowy pałac i kościół jaśkowski.Bowiem tak naprawdę to cała ta niewielka wioska jest zatrzymanym w czasie obiektem historycznym, gdyż można tam oglądać ocalałe i zamieszkiwane do dzisiaj XIX-wieczne domy chłopskie, noszące ślady różowych tynków typowych dla zabudowań stawianych w dobrach Finckenstainów, jako, że Jaśkowo na koniec od Schöneichów kupili właśnie posiadający Gubławki przedstawiciele tego możnego rodu.
Pod względem zabytkowej i urokliwej zabudowy wiejskiej z popegeerowskim i dzisiaj ubogim Jaśkowem, może się równać podiławski Trupel, tam również do dzisiaj zachowała się XIX-wieczna zabudowa wiejska i inne zabytki takie, jak na przykład bogato ornamentowana XIX wieczna drewniana kuźnia..
W niewielkiej odległości od Jaśkowa znajdziemy Karnity położone między jeziorami Gil i Kocioł, założone w 1347 roku podobnie, jak Jaśkowo na miejscu pruskiej osady. Pierwszymi właścicielami Karnit byli Prusowie Rukanm i Medite, pierwotna nazwa wsi Karnythen, wywodziła się od litewskiego słowa „karna” oznaczającego korę drzew.
W 1470 roku Karnity wielki mistrz Henryk von Richtenberg zapisał pochodzącemu ze Śląska Januszowi Krasnodębskiemu, który później zmienił nazwisko na von Schöneich, we władaniu tej rodziny Karnity pozostawały do czasu, gdy w 1731 roku kupił je polski szlachcic Zygmunt F. Kikoł.
W połowie XIX wieku, gdy wieś i folwark stały się własnością von Aberdyllów w rozległym parku nad Jeziorem Kocioł zbudowany został znakomicie wkomponowany w malowniczy tutejszy krajobraz neogotycki pałac w stylu romantycznego starego zamku. Pałac posiada arkadowy podjazd i wieże w formie baszt narożnych, które nadają budowli tajemniczego uroku średniowiecznej rycerskiej warowni. Obecnie w pałacu mieści się hotel, w jego otoczeniu zachowały się zabytkowa oficyna dworska, domek ogrodnika i stajnia.
Kolejną, chociaż wcale nie ostatnią atrakcyjną miejscowością tej części Pojezierza Iławskiego, bo są jeszcze Gubławki oraz rybacka wioska Wieprze oraz żeglarskie Matyty, jest pruska wieś położona nad Jeziorem Pazorty wymieniona w dokumentach z roku 1353 pod nazwą Pasortin. Wieś założono na gruntach o powierzchni 16 włók, w latach 1937–39 Pozorty liczyły 97 mieszkańców, był tu wtedy niewielki majątek ziemski należący do klucza dóbr Małdyty w majątku był niewielki dwór należący do właścicieli klucza, na jego miejscu zbudowany został w 1924 roku na wzgórzu z widokiem na jezioro założony na planie kwadratu niewielki pałac charakterze willowy z czterospadowym dachem.

Do pałacu prowadzi wejście ze schodami zdobionymi u podnóża betonowymi kulami, dwór od strony jeziora ma murowaną werandę z tarasem. Wnętrza dworu zachowały oryginalny układ z boazeriami, elementami stałego wyposażenia oraz resztkami pierwotnych dekoracji malarskich. Z dawnego założenia majątku zachował się duży park graniczący z jeziorem oraz pozostałości zabudowań gospodarczych. Przy drodze do majątku znajduje się dawny cmentarz ostatnich właścicieli Pozort rodziny Schäfer oraz pracowników majątku. Obecnie w tym wyjątkowo atrakcyjnie położonym pałacu funkcjonuje hotel.
Zatem, jak widzicie mili moi państwo mamy na naszym Pojezierzu Iławskim wystarczająco dużo atrakcyjnych miejscowości i budujących wydarzeń, aby się za bardzo nie przejmować wyskokami naszych warszawskich elit patriotyczno-narodowych. Tym bardziej zresztą, że jeszcze tylko półtora miesiąca nas dzieli od cudownego i wyczekiwanego tak długo miesiąca maja.

Źródło: http://www.net-kurier.pl/artykul,10022 (stąd też zdjęcia)

palac_w_jaskowie.jpg
Pałac w Jaśkowie
Plik ściągnięto 89 raz(y) 47,29 KB

palac_willowy_w_pozortach.jpg
Pałac willowy w Pozortach
Plik ściągnięto 65 raz(y) 31,86 KB

 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Ładowanie strony... proszę czekać!

Nasze forum korzysta z plików cookie. Możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w Polityce dotyczącej "cookies"

Zobacz też Jerzwałd Stronę Główną

Copyright © Jerzwałd

§ Artykuły autorskie zamieszczone na stronie www.forum.jerzwald.pl można cytowaś podając imię i nazwisko (nick) jego autora oraz źródło czyli link do tej strony.

Żaden z widocznych tutaj plików nie znajduje się na serwerze. Linki udostępnione są przez i za zgoda użytkowników. Administrator serwisu www.jerzwald.pl jak i właściciel serwera nie może być pociągany do odpowiedzialności karnej za to co użytkownicy nadsyłają, czy tez za każda inna działalność użytkowników. Nie możesz używać tego serwisu do rozpowszechniania lub ściągania materiałów do których nie masz odpowiednich praw lub licencji. Użytkownicy tej strony odpowiedzialni są za przestrzeganie tych warunków.